home | boeken | agenda | contact

 

 

>>interview Friesland Post



frieslandpost.jpg (57909 bytes)



Nyk de Vries ( 1971) is n van de jongere Friese schrijvers die in Groningen woont. Na zijn studie geschiedenis, is hij blijven hangen in de studentenstad bij uitstek. Vanuit zijn huis in de Oosterparkwijk heeft hij uitzicht op het inmiddels oude stadion van de plaatselijke FC. Over voetbal gaat het echter in dit gesprek niet. Wel over literatuur en muziek, want in maart is er een nieuwe roman van Nyk verschenen. En met Meindert Talma & the Negroes is hij actief betrokken bij de muziektheatervoorstelling ‘Iemand moet het doen’.

Sinds twee januari van dit jaar is Nyk de Vries 35-plusser, immers op die datum was het 35 jaar geleden dat de schrijver-muzikant in Noordburgum het eerste levenslicht aanschouwde. Volgens eigen zeggen werd hij tijdens die bewuste januaridag in 1971 om drie uur ’s middags geboren tijdens een aflevering van Swiebertje. In zijn debuutroman, ‘Rezineknyn’, in 2000 door uitgeverij Frysk en Frij uitgebracht speelt het geboortedorp van Nyk, een grote rol. Het boek verscheen bij uitgeverij Passage in het Nederlands onder de titel ‘Rozijnkonijn’.

Friese modernen
Sinds vorige maand ligt er een tweede roman van Nyk de Vries in de boekhandel, het heeft als titel ‘Prospero-in simmerskiednis’. Het boek is het eerste in serie Modernen. In de Fryske Modernen zal proza gepubliseerd worden van nieuwe Friese schrijvers. Het project is een initiatief van verschillende Friese uitgeverijen, gesteund door de Provincie Friesland, het Fonds voor de Letteren en het Nederlands Literair Productie en Vertalingfonds.

Nyk de Vries over Prospero. “It giet oer in jonge muzikant Marco Vandaan dy’t in bytsje op in dea spoar sit. Syn karrire is op ’e non rn, de ferkearing is t. Hy siket in tflecht yn ‘e Spaanse heechlannen, by Prospero, in wetterkundich projekt dat wurk biedt oan in ploech studinten en oar jongfolk. Marco giet folslein op yn ‘e ploech mei syn yntriizjes en leafdesperikelen, en it wurk yn ‘e smoarende hite. Hjir wurdt him sa’t liket in kns bean om oan syn deistige omstannichheden te ntkommen.”

“Ik haw mei tuskenskoften trije jier oan it boek wurke, in hiel lang skoft dus. Healweis is it boek fkard troch de kommisje dy’t each hldt op ‘e searje Fryske Modernen. Achterf besjoen wie ik it mei har beslt wol iens. Myn earste boek Rezineknyn wie wat foarm en ynhld oangie hiel ticht by hs. Mei de nije roman woe ik it fierderop sykje, mear fergje. Dat is goed slagge tink ik, mar wol dus nei in soad tkelteammen. Healweis it proses ha ik it hiele boek oer de kop hn om’t it allegear te fol en te yngewikkeld wie. Op in stuit ha ik deroer tocht om der gewoanwei mar mei op te hlden. Uteinlik is it dochs in moai kompakt boek wurden, tink ik.”

Ontwikkeling
Volgens Nyk de Vries heeft een schrijver perspectief nodig, anders leid het nergens toe, en gaat de lezer ook niet mee. Het betekent dat je als schrijver weet waar je staat, is zijn visie.
Dat idee van perspectief is de grootste ontwikkeling die hij in de afgelopen vijf jaar als schrijver heeft doorgemaakt.
“Dat liket simpel, mar it is it swierste wat der is. Pas geandewei it skriuwen fan Prospero krige ik it werklik yn ‘e gaten. It is eins as it libben sels. It is in kwestje fan kiezen. Wat is belangryk? Wat set ik foarop? Wat komt in ein drachter?”

De Vries is energiek, net als velen van de post-Swiebertjegeneratie. Hij schrijft prozagedichten die veelal in het literaire tijdschrift Hjir worden opgenomen. Maar ook in verschillende Nederlandstalige en Friese bloemlezingen is werk van de Fries om tens te vinden. ‘Dream yn blauwe reinjas’, is zonder twijfel de bekendste bundel met werk van jonge Friese schrijvers. Nyk en zijn generatiegenoten bestormen ook regelmatig de pozy-podia. “ Ik draach dan proazagedichten foar. Ut de holle en mei in soad wille. It wurket better as it foarlzen t in roman. It binne in soarte fan miny-portretten. Ik bin dy portretten oan it sammeljen foar in bondel.”
Nyk treedt zelfs op in Madrid. Hij doet dat in het kader van het Spaanstalige project Planeta Pato, samen met zijn maten Donald Donleben en Drs. Neus. Nyk leest zijn in het Spaans vertaalde prozagedichten met veel verve voor. “ De lste kear dat ik der wie, kaam ik ien tsjin dy’t de tekst fan myn gedicht ‘Motorman’ fst by him hie yn syn beurs. Dat binne wol aardige dingen.”

The Negroes
De afgestudeerde historicus, die sinds kort niet meer werkzaam is bij geel-blauwe meubelgigant Ikea in zijn woonplaats, geeft aan dat hij fulltime schrijver/muzikant is. Muzikant bij The Negroes, de band die hij ooit begon met zijn soulmate Meindert Talma. Samen met het echtpaar Janke en Janpier Brands wordt stevig en met succes aan de weg getimmerd. De combinatie muzikant/schrijver bevalt Nyk uitstekend. “ Skriuwe dochst ths, allinnich. Muzyk meitsje giet mei syn allen en spilet him f nderweis en btent. Dus dy fwikseling, dat is it bste wat der is. Ik hld der fan om yn fsletten perioades te skriuwen, krekt sa’t Rink van der Velde dat die”, geeft de Vries aan.
Het succes van de groep verklaart Nyk voor een groot gedeelte door de prima organisatie en het unieke eigen geluid van Meindert Talma, die voortdurend muziek en teksten produceert.
Met hun nieuwe theatershow ‘Iemand moet het doen’, wil het kwartet op verschillende muziekfestivals optreden. Hierbij wordt gedacht aan Oerol, De Parade en Lowlands. In het najaar moet de voorstelling in verschillende theaters staan.
Het stuk laatst zich samengevat als volgt karakteriseren.
Samen met mediakunstenaar Jan Klug wordt een filmisch liefdesverhaal verteld waarin het platteland, erotiek en religie op een bijzondere manier samenkomen. Veel prachtige beelden, waarbij de muziek als een soundtrack te beluisteren valt. Of een band, waarbij de projecties de verhaallijn ondersteunen.
De reacties op de eerste optredens zijn in ieder geval positief. “Lsten sei ien by in optreden: ‘Ik tocht even, se brekke de boel f’, dat is wol in komplimint. Of net dan?”

Henk van der Veer